چک‌لیست راه‌اندازی ربات فروشگاهی تلگرام؛ ۴۰ بررسی قبل از انتشار

چرا چک‌لیست قبل از انتشار ضروری است؟ {#quick-answer}

بیشتر خرابی‌های روز اول از قابلیت‌های پیچیده نمی‌آیند؛ یک قیمت قدیمی، موجودی اشتباه، دکمه بی‌پاسخ یا شماره کارت ناقص می‌تواند اعتماد اولین خریدار را از بین ببرد. هدف این راهنما «زیباتر کردن ربات» نیست. هدف این است که مسیر واقعی خرید، از دید مشتری و مدیر، بدون نقطه مبهم کار کند.

این مقاله را می‌توانید هنگام راه‌اندازی ربات فروشگاهی تلگرام باز نگه دارید و هر مورد را بعد از مشاهده نتیجه واقعی علامت بزنید.

۱. هویت عمومی و تنظیمات BotFather {#botfather-profile}

پیش از فرستادن لینک ربات برای مشتری، این موارد را بررسی کنید:

1. 1
   نام ربات: نام فروشگاه را واضح و بدون عبارت‌های نامرتبط نمایش دهد.
2. 2
   نام کاربری: کوتاه، قابل خواندن و قابل تایپ باشد.
3. 3
   تصویر پروفایل: در اندازه کوچک نیز قابل تشخیص باشد؛ لوگوی شلوغ انتخاب نکنید.
4. 4
   About: در یک جمله بگوید ربات چه کاری انجام می‌دهد.
5. 5
   Description: پیش از زدن Start، ارزش ربات و روش استفاده را توضیح دهد.
6. 6
   فرمان‌ها: دست‌کم فرمان‌های ضروری مثل شروع و راهنما واقعاً کار کنند.
7. 7
   زبان: متن معرفی، منو و پیام خوش‌آمدگویی با زبان مشتری یکسان باشد.
8. 8
   لینک مستقیم: آدرس ربات را از حسابی که قبلاً آن را Start نکرده آزمایش کنید.

تلگرام توصیه می‌کند ربات از فرمان /start پشتیبانی کند و کارهای اصلی به‌جای فرمان‌های پیچیده با دکمه‌های روشن انجام شوند. توضیحات و متن About نیز از طریق BotFather قابل تنظیم‌اند.

۲. امنیت توکن و سطح دسترسی {#token-security}

توکن ربات یک شناسه معمولی نیست؛ هرکس آن را داشته باشد می‌تواند کنترل API ربات را در دست بگیرد. پیش از انتشار:

• توکن داخل کد Frontend، فایل عمومی، اسکرین‌شات یا پیام گروهی نباشد.
• توکن فقط در Secret Store سرویس اجرا نگهداری شود.
• دسترسی مدیر از دسترسی مشتری جدا باشد.
• دکمه‌های مدیریت با تغییر متن یا شناسه کاربر قابل دور زدن نباشند.
• Webhook فقط از مسیر امن HTTPS استفاده کند.
• درخواست‌های Webhook با Secret Token یا سازوکار معتبر دیگری بررسی شوند.
• گزارش‌ها و خطاها توکن، Cookie یا اطلاعات کامل بانکی را چاپ نکنند.
• یک نفر مسئول واکنش به افشای توکن باشد: ابطال، ثبت توکن جدید، تنظیم دوباره Webhook و تست Start.

اگر قبلاً توکن را در چت عمومی یا مخزن کد قرار داده‌اید، حذف پیام به‌تنهایی کافی نیست؛ توکن قبلی را باطل کنید. راهنمای رسمی تلگرام نیز تأکید می‌کند توکن باید مانند رمز عبور نگهداری شود.

۳. کاتالوگ، قیمت و موجودی {#catalog-inventory}

یک فروشگاه با ده محصول کامل، قابل‌اعتمادتر از فروشگاهی با صد محصول ناقص است. حداقل سه محصول واقعی را از ابتدا تا انتها بررسی کنید:

سپس این چهار آزمایش را اجرا کنید:

1. 1
   محصول موجود را به سبد اضافه کنید.
2. 2
   آخرین واحد همان محصول را با دو حساب تقریباً هم‌زمان انتخاب کنید.
3. 3
   یک تنوع ناموجود را باز کنید و مطمئن شوید خرید آن ممکن نیست.
4. 4
   قیمت محصول را در پنل تغییر دهید و بررسی کنید سبد قدیمی چگونه به‌روزرسانی می‌شود.

برای طراحی درست کاتالوگ، راهنمای مدیریت رنگ، سایز و موجودی را نیز ببینید.

۴. سبد خرید و پرداخت {#checkout-payment}

این قسمت مستقیماً با پول مشتری در ارتباط است و نباید فقط ظاهری آزمایش شود:

• افزایش و کاهش تعداد کالا مبلغ را درست تغییر دهد.
• هزینه ارسال در زمان صحیح اضافه شود.
• تخفیف منقضی یا نامعتبر پذیرفته نشود.
• مبلغ نهایی در پیام مشتری و اعلان مدیر یکسان باشد.
• شماره کارت، نام صاحب حساب و بانک مقصد درست نمایش داده شوند.
• دکمه کپی شماره کارت و مبلغ، مقدار دقیق و بدون کاراکتر اضافه کپی کند.
• پرداخت تکراری باعث ثبت دو سفارش یا دو بار کاهش موجودی نشود.
• مشتری نتواند مبلغ یا شناسه سفارش فرد دیگری را تغییر دهد.
• سفارش پرداخت‌نشده وضعیت مشخص و مهلت معقول داشته باشد.
• مسیر «پرداخت کردم ولی تأیید نشد» به پشتیبانی واقعی برسد.

اگر برای تشخیص کارت‌به‌کارت از مبلغ یکتا استفاده می‌کنید، تفاوت جزئی مبلغ باید پیش از پرداخت شفاف توضیح داده شود. مشتری باید بداند رقم نهایی بخشی از سازوکار تطبیق پرداخت است، نه هزینه مخفی.

۵. آدرس، ارسال و پشتیبانی {#shipping-support}

پیش از انتشار، یک آدرس ناقص و یک آدرس کامل ثبت کنید. سیستم باید اطلاعات ضروری را درخواست و داده نامعتبر را مشخص کند.

چک کنید:

• نام تحویل‌گیرنده، تلفن و نشانی در اعلان مدیر وجود داشته باشند.
• روش‌های ارسال و هزینه هر روش واضح باشند.
• محدوده‌های غیرقابل‌ارسال پیش از پرداخت اعلام شوند.
• وضعیت سفارش برای مشتری قابل پیگیری باشد.
• کد رهگیری به سفارش صحیح متصل شود.
• لینک پشتیبانی به حساب یا ربات فعال برسد.
• ساعات پاسخ‌گویی و زمان تقریبی ارسال صادقانه نوشته شوند.
• لغو، مرجوعی و بازپرداخت با متن قوانین فروشگاه هماهنگ باشند.

۶. آزمون سفارش واقعی با دو حساب {#real-order-test}

یک آزمون انتها‌به‌انتها اجرا کنید؛ نه فقط کلیک روی چند منو:

در پایان، محصول آزمایشی، سفارش و داده‌های موقت را با شناسه دقیق پاک کنید؛ پاک‌سازی کلی دیتابیس روش مناسبی نیست.

۷. برنامه روز انتشار {#launch-day}

انتشار را زمانی انجام دهید که بتوانید چند ساعت اول را پایش کنید. برنامه پیشنهادی:

• پیش از اعلام عمومی، Health و Webhook را بررسی کنید.
• نسخه و مقصد انتشار را ثبت کنید تا Rollback ممکن باشد.
• ابتدا لینک را برای گروه کوچکی از کاربران آشنا بفرستید.
• خطاهای Start، Callback، پرداخت و اعلان مدیر را زیر نظر بگیرید.
• پاسخ آماده برای مشکلات متداول داشته باشید.
• تغییرات بزرگ و هم‌زمان دیگری در همان روز منتشر نکنید.
• بعد از اولین سفارش‌های واقعی، متن‌های مبهم و نقاط ریزش را اصلاح کنید.

تلگرام برای آزمایش بدون اختلال در کاربران، استفاده از یک ربات جداگانه برای محیط تست را پیشنهاد می‌کند. در محیط عملیاتی نیز Rollback و نگهداری امن تنظیمات قبلی ضروری است.

فرم تصمیم نهایی GO یا STOP {#go-no-go}

اگر حتی یکی از موارد امنیت توکن، مالکیت سفارش یا صحت مبلغ در وضعیت STOP است، انتشار را عقب بیندازید. برای شروع عملی می‌توانید ابتدا امکانات شاپینو و تعرفه پلن‌ها را مقایسه کنید.

پرسش‌های متداول {#faq}

پرسش‌های زیر پاسخ کوتاه به نگرانی‌های اصلی پیش از انتشار هستند. برای هر فروشگاه، قوانین پرداخت، ارسال و مرجوعی را نیز متناسب با فعالیت واقعی خود ثبت کنید.